Khi lên kế hoạch làm kho, câu hỏi đầu tiên của hầu hết các chủ doanh nghiệp hay quản lý vận hành là: “Lắp loại kệ nào vừa túi tiền mà chứa được nhiều hàng nhất?”
Để trả lời câu hỏi này, cách tính chuẩn và dễ so sánh nhất không phải là tính theo mét vuông (m²) hay cân nặng của sắt thép, mà là tính chi phí trên mỗi vị trí đặt pallet (mỗi ô chứa hàng).
Bài viết này, Haitech sẽ bóc tách thực tế chi phí, ưu – nhược điểm của 3 dòng kệ công nghiệp phổ biến nhất hiện nay: Kệ Selective, Kệ Double Deep và Kệ tự động Radio Shuttle, giúp bạn dễ dàng chọn đúng giải pháp cho kho của mình.
1. Những yếu tố nào quyết định giá của một ô để pallet?
Đơn giá cho từng vị trí để hàng không cố định mà phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của từng kho:
- Độ nặng của hàng hóa (Tải trọng): Thường dao động từ 800 kg đến 1.500 kg/pallet. Hàng càng nặng thì khung chân trụ, thanh đỡ ngang (beam) càng phải dùng thép dày dặn và to bản hơn, giá thép vì thế sẽ tăng theo.
- Chiều cao trần và số tầng để hàng: Trần kho càng cao thì càng xếp được nhiều tầng. Dù tiết kiệm được tiền thuê mặt bằng sàn, nhưng kệ cao đòi hỏi chân trụ vững chãi hơn, thanh giằng chắc chắn hơn để chống rung lắc.
- Lớp sơn bảo vệ bề mặt:
- Sơn tĩnh điện: Phổ biến nhất, bền đẹp cho các kho hàng thông thường và kho khô ráo.
- Mạ kẽm nhúng nóng: Bắt buộc cho kho lạnh âm độ sâu hoặc kho chứa hóa chất để chống rỉ sét, mối mọt, chi phí dòng này thường cao hơn sơn tĩnh điện khoảng 25% – 40%.
- Loại xe nâng đi kèm: Kệ càng xếp sát nhau để tận dụng diện tích thì xe nâng càng phải chuyên biệt (như xe có càng với xa), điều này gián tiếp ảnh hưởng đến tổng chi phí đầu tư ban đầu của bạn.
2. Bảng so sánh chi phí và hiệu quả khai thác giữa 3 loại kệ
(Bảng tính tham khảo theo kích thước pallet chuẩn 1000×1200 mm, tải trọng 1 tấn/pallet, chiều cao kho từ 7–9m)
Tiêu chí | Kệ Selective | Kệ Double Deep | Kệ Radio Shuttle |
Giá ước tính / 1 ô pallet | 700.000 – 1.100.000 VNĐ | 900.000 – 1.350.000 VNĐ | 1.800.000 – 2.800.000 VNĐ (gồm cả robot) |
Độ thuận tiện khi bốc hàng | Lấy trực tiếp 100% mọi pallet | Lấy trực tiếp 50% (bị pallet trước che pallet sau) | Lấy theo từng dãy/làn hàng |
Tỷ lệ tận dụng mặt sàn | 35% – 45% | 55% – 65% | 75% – 85% |
Độ rộng đường cho xe nâng chạy | Rộng rãi (3.0m – 3.8m) | Vừa phải (2.8m – 3.2m) | Hẹp, tiết kiệm lối đi (2.6m – 3.0m) |
Loại xe nâng cần dùng | Xe nâng cơ bản, xe forklift thông dụng | Xe nâng có càng vươn sâu (càng cắt kéo) | Mọi loại xe nâng thông thường |
Tốc độ xuất/nhập hàng | Nhanh, linh hoạt | Trung bình (phải dời pallet ngoài nếu cần lấy bên trong) | Rất nhanh (robot tự chạy đưa hàng ra đầu kệ) |
3. Đánh giá chi tiết ưu – nhược điểm từng loại kệ
3.1. Kệ Selective – Chi phí mềm nhất, bốc dỡ linh hoạt 100%
Kệ Selective là dòng giá kệ "quốc dân" xuất hiện ở hầu hết các kho hàng. Điểm cộng lớn nhất là xe nâng thích bốc pallet nào là lấy được ngay lập tức mà không bị vướng víu pallet khác.
- Ưu điểm:
- Giá làm kệ rẻ nhất: Chỉ từ 700.000 – 1.100.000 VNĐ cho mỗi vị trí pallet.
- Dễ nâng/hạ độ cao các tầng khi kích thước kiện hàng thay đổi.
- Không kén xe nâng, tận dụng lại xe nâng cũ của doanh nghiệp rất dễ dàng.
- Nhược điểm: Phải để quá nhiều lối đi cho xe nâng (chiếm đến 55% – 65% diện tích kho). Nếu kho đi thuê giá đắt hoặc là kho lạnh tốn nhiều tiền điện, kệ Selective sẽ gây lãng phí không gian trống.
3.2. Kệ Double Deep – Tăng thêm chỗ chứa, mức giá vừa phải
Hiểu đơn giản, Double Deep là ghép 2 dãy kệ Selective áp lưng vào nhau, tạo thành độ sâu 2 lớp pallet.
- Ưu điểm:
- Giảm bớt số lượng đường chạy của xe nâng, giúp sức chứa tăng thêm khoảng 30% – 40% trên cùng diện tích sàn so với kệ Selective.
- Chi phí lắp đặt vừa tầm: Khoảng 900.000 – 1.350.000 VNĐ/ô pallet.
- Nhược điểm:
- Muốn lấy pallet nằm phía trong, bạn buộc phải nhấc pallet phía ngoài ra trước (phù hợp với quy tắc: hàng vào sau thì ra trước - LIFO).
- Cần đầu tư xe nâng chuyên dụng có càng vươn dài (giá xe thường cao hơn xe nâng thông thường 20% – 35%).
3.3. Kệ tự động Radio Shuttle – Mật độ chứa hàng tối đa, giải phóng sức lao động
Hệ thống kệ tự động radio shuttle sử dụng các chú robot con thoi nhỏ gọn (Shuttle cart) chạy trên đường ray dưới pallet để tự động đưa hàng vào sâu bên trong khoang kệ hoặc chở hàng ra ngoài cho xe nâng đón.
- Ưu điểm vượt trội:
- Gần như bỏ toàn bộ lối đi ở giữa, tận dụng tới 80% – 85% diện tích kho để chứa hàng.
- An toàn tuyệt đối cho khung kệ: Xe nâng chỉ đứng ở đầu hồi đón hàng, không bao giờ phải chạy vào trong lòng kệ nên không lo va quẹt làm cong vênh chân trụ.
- Rút ngắn thời gian xuất nhập hàng tới 50%, giảm bớt số lượng tài xế lái xe nâng.
- Cực kỳ lý tưởng cho kho lạnh vì giúp gom gọn hàng lại, giảm thể tích phòng lạnh và tiết kiệm hàng trăm triệu tiền điện mỗi năm.
- Chi phí đầu tư:
- Kết cấu khung kệ và ray dẫn: 1.200.000 – 1.600.000 VNĐ/ô pallet.
- Robot con thoi: Dao động từ 250 – 450 triệu VNĐ/con robot.
- Tổng chia trung bình cả hệ thống: Rơi vào khoảng 1.800.000 – 2.800.000 VNĐ/vị trí pallet.
4. Bạn nên chọn loại kệ nào cho kho của mình?
Không có loại kệ nào tốt nhất mọi mặt, chỉ có loại kệ phù hợp nhất với dòng tiền và mặt hàng của bạn:
- Nên chọn Kệ Selective nếu:
- Kho của bạn có rất nhiều mã hàng (nhiều SKU), mỗi mã chỉ có vài pallet và cần xuất lẻ liên tục.
- Muốn tiết kiệm tối đa ngân sách đầu tư ban đầu.
- Diện tích kho rộng rãi, giá thuê kho vừa phải.
Nên chọn Kệ Double Deep nếu:- Mỗi loại sản phẩm thường lưu từ 2 đến 4 pallet trở lên.
- Kho hiện tại sắp hết chỗ, cần tăng sức chứa thêm 30–40% mà chưa muốn tốn nhiều tiền sắm robot.
- Nên chọn Kệ Radio Shuttle nếu:
- Bạn vận hành kho lạnh, kho mát cần tiết kiệm tối đa tiền điện làm mát.
- Làm hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), thực phẩm, nước giải khát, nông sản xuất khẩu, hóa chất... với số lượng mã hàng ít nhưng mỗi mã sản xuất ra số lượng hàng loạt cực kỳ lớn.
- Kho hoạt động liên tục nhiều ca, muốn tăng tốc độ xuất nhập và giảm chi phí thuê tài xế.
Một hệ thống giá kệ công nghiệp thường gắn bó với nhà kho từ 10 đến 15 năm. Đánh giá đúng nhu cầu luân chuyển hàng và chi phí trên từng ô pallet ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp vừa tối ưu được bài toán tài chính, vừa đảm bảo kho vận hành thông suốt nhiều năm liền.
Nhận xét
Đăng nhận xét